Laatste wilsbeschikking via eLys
Een laatste wilsbeschikking is een registratie van keuzes van een burger rond uitvaart en lijkbezorging. De registratie gebeurt bij de dienst Burgerzaken van de gemeente waar de betrokkene ingeschreven is. De gegevens worden opgenomen in het Rijksregister, zodat de wensen officieel vastgelegd en consulteerbaar zijn voor de bevoegde instanties.
Wie kan de laatste wilsbeschikking via eLys bekijken?
De uitvaartondernemer
én de ambtenaar burgerlijke stand van de gemeente van overlijden
kunnen via (de geïntegreerde toepassing met) eLys in het overlijdensdossier meteen zien of er een laatste wilsbeschikking aanwezig is.
Welke rol heeft de gemeente van domicilie na het overlijden?
De gemeente van domicilie heeft geen rol meer in het bekijken van de laatste wilsbeschikking na het overlijden van haar inwoner. Zij wordt niet langer geconsulteerd, gezien de uitvaartondernemer en het lokaal bestuur van overlijden nu zelf de laatste wilsbeschikking kunnen inzien.
Welke laatste wilsbeschikkingen zijn zichtbaar?
Alle geregistreerde laatste wilsbeschikkingen bij EEN Belgische gemeente
Ongeacht wanneer dit is gebeurd in het verleden
Of bij welke gemeente dit was
Zullen via de authentieke bron (Rijksregister) weergegeven worden in eLys
Welke informatie wordt getoond in eLys?
1. Bronbevraging is nog niet gebeurd
De laatste wilsbeschikking kan enkel opgevraagd worden voor verblijfshouders, waarbij een Rijksregisternummer is toegevoegd aan het eLys-dossier door de arts, of later door de ambtenaar burgerlijke stand. Tot zolang staat in het detailscherm onder laatste wilsbeschikking ‘Nog niet opgevraagd’ gevolgd door ‘Geen laatste wilsbeschikking aanwezig’.
Na opstart van het dossier en bij aanwezigheid van een Rijksregisternummer kan het hooguit enkele minuten duren vooraleer de bronbevraging is gebeurd.
Voorbeeld LWB: nog geen bronbevraging
2. Bevraging is gebeurd en er is geen laatste wilsbeschikking aanwezig
Indien de bronbevraging is gebeurd, maar er géén laatste wilsbeschikking in het Rijksregister werd geregistreerd door de (ondertussen overleden) persoon, wordt vermeld ‘Opgevraagd op tijdstip’ gevolgd door ‘Geen laatste wilsbeschikking aanwezig’.
Voorbeeld LWB: geen laatste wil
3. Bevraging is gebeurd en er is wel een laatste wilsbeschikking aanwezig
Indien de bronbevraging is gebeurd en er een laatste wilsbeschikking in het Rijksregister werd teruggevonden voor de (ondertussen overleden) persoon, worden de tijdstippen van bronbevraging, verklaring en indiening vermeld, gevolgd door de inhoud van de laatste wil.
Enkel de wensen die effectief verklaard zijn, worden getoond.
Voorbeeld LWB: laatste wil aanwezig, zonder gemeente van begraven of uitvaartcontract
Alle mogelijke informatievelden
Informatie | Mogelijke waarde |
|---|---|
Tijdstip bevraging van de bron | dd/mm/yyyy uu:mm |
Wijze van lijkbezorging | Informatie uit IT152 of IT153 WL bv. begraving van het stoffelijk overschot |
Ritueel van de uitvaartplechtigheid | bv. een uitvaartplechtigheid volgens de Katholieke Godsdienst |
NIS-begraving | bv. Stad Gent (31003). Dit is de (deelgemeente) waar men begraven wil worden of waar de as begraven, bijgezet of uitgestrooid moet worden |
Uitvaartcontract | bv. een uitvaartcontract werd afgesloten bij de onderneming met KBO-nummer 0123.456.789 op 15/10/2000 met contractnummer 124R474. |
Wat met de geplande uitbreidingen aan de mogelijke informatievelden in de laatste wilsbeschikking?
De bron voor de laatste wilsbeschikking (RR) zal, naar aanleiding van het wijzigingsbesluit begraafplaatsen en lijkbezorging van 2024, nog uitgebreid worden met de opties ‘geen uitvaartplechtigheid’, ‘schenking lichaam aan de wetenschap’ en ‘herbestemming as eerder overleden echtgenoot’. Hiervoor is nog geen timing gekend. Wanneer dit is gebeurd, zal eLys de nodige aanpassingen mee doorvoeren.
Er wordt in tussentijd aangeraden dat een erfgenaam zelf de eventuele extra informatie die niet kan geregistreerd worden in het Rijksregister bijhoudt.
Juridische basis
De laatste wilsbeschikking is geregeld in het Vlaams decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging. Dit decreet bepaalt onder meer:
dat elke meerderjarige of ontvoogde minderjarige zijn of haar wensen kan vastleggen;
dat de overheid deze wensen moet respecteren bij de uitvaart;
dat de registratie gebeurt via de gemeente en wordt opgenomen in het Rijksregister.
Andere vormen van een laatste wilsbeschikking - niet via eLys
Andere wensen buiten het Rijksregister
Naast de officiële registratie via het Rijksregister kan er ook een laatste wilsbeschikking bestaan die:
door de nabestaanden wordt bewaard (bijvoorbeeld een geschreven document);
deel uitmaakt van een uitvaartverzekering
als verklaring werd opgenomen in een testament (art. 41 Besluit van de Vlaamse Regering van 14 mei 2004)
Uitvaartondernemers kunnen dergelijke beschikkingen momenteel niet via het eLys-platform doorgeven aan de gemeente. Indien er geen registratie in het Rijksregister aanwezig is, kan een andere schriftelijke wilsbeschikking rechtstreeks aan de gemeente van overlijden en het crematorium of de gemeente van begraven worden bezorgd ter staving.
Wanneer er meerdere laatste wilsbeschikkingen bestaan, geldt steeds de meest recente versie.
Handgeschreven aanvullingen op het aanvraagdocument van de gemeente door de burger
Wanneer de burger zijn/haar laatste wilsbeschikking registreert bij het lokaal bestuur van domicilie werden soms handgeschreven aanvullingen gedaan op het formulier (bv. de specifieke begraafplaats i.p.v. enkel de NIS-code van de gemeente).
De gemeente is niet bevoegd om andere informatie dan de velden die geregistreerd kunnen worden in het Rijkregister, bij te houden. Er wordt best aan de burger aangeraden om de bijkomende informatie bij te laten houden door bijvoorbeeld erfgenamen en dit niet langer te aanvaarden.
Het doorgeven van historische informatie, kan enkel buiten eLys om en bij specifieke vraag van de nabestaanden, bij de gemeente van domicilie. De gemeente van overlijden, noch die van domicilie worden geacht dit proactief te doen.