Een laatste wilsbeschikking is een registratie van keuzes van een burger rond uitvaart en lijkbezorging. De registratie gebeurt bij de dienst Burgerzaken van de gemeente waar de betrokkene ingeschreven is. De gegevens worden opgenomen in het Rijksregister, zodat de wensen officieel vastgelegd en consulteerbaar zijn voor de bevoegde instanties.
Wie kan de laatste wilsbeschikking via eLys bekijken?
-
De uitvaartondernemer
-
én de ambtenaar burgerlijke stand van de gemeente van overlijden
kunnen via (de geïntegreerde toepassing met) eLys in het overlijdensdossier meteen zien of er een laatste wilsbeschikking aanwezig is.
Welke laatste wilsbeschikkingen zijn zichtbaar?
Alle geregistreerde laatste wilsbeschikkingen door een Belgische gemeente in het Rijksregister
-
ongeacht wanneer de registratie is gebeurd in het verleden
-
of bij welke Belgische gemeente dit gebeurde
zullen via de authentieke bron (Rijksregister) weergegeven worden in eLys
Welke informatie wordt getoond in eLys?
1. Bronbevraging is nog niet gebeurd
De laatste wilsbeschikking kan enkel opgevraagd worden voor verblijfshouders, waarbij een Rijksregisternummer is toegevoegd aan het eLys-dossier door de arts, of later door de ambtenaar burgerlijke stand. Tot zolang staat in het detailscherm onder laatste wilsbeschikking ‘Nog niet opgevraagd’ gevolgd door ‘Geen laatste wilsbeschikking aanwezig’.
Na opstart van het dossier en bij aanwezigheid van een Rijksregisternummer kan het hooguit enkele minuten duren vooraleer de bronbevraging is gebeurd. Vernieuw de pagina indien nodig.
We raden aan om de inlichtingenfiche uitvaart pas in te dienen nadat de bronbevraging van de laatste wilsbeschikking is gebeurd.
2. Bevraging is gebeurd en er is geen laatste wilsbeschikking aanwezig
Indien de bronbevraging is gebeurd, maar er géén laatste wilsbeschikking in het Rijksregister werd geregistreerd door de (ondertussen overleden) persoon, wordt vermeld:
-
‘Opgevraagd op tijdstip’ (het tijdstip van de bevraging bij het Rijksregister door eLys)
-
‘Geen laatste wilsbeschikking aanwezig’ (het resultaat uit de bron)
3. Bevraging is gebeurd en er is wel een laatste wilsbeschikking aanwezig
Indien de bronbevraging is gebeurd en er een laatste wilsbeschikking in het Rijksregister werd teruggevonden voor de (ondertussen overleden) persoon, worden de tijdstippen van bronbevraging, verklaring en indiening vermeld, gevolgd door de inhoud van de laatste wil. Enkel de wensen die effectief verklaard zijn, worden getoond.
Voorbeeld
Alle mogelijke informatievelden
|
Informatie |
Toelichting |
Mogelijke waarde |
|---|---|---|
|
Opgevraagd op |
Tijdstip van bronbevraging door eLys |
‘dd/mm/yyyy’ om ‘uu:mm’ |
|
Verklaard op |
Datum van verklaring door de burger |
‘dd/mm/yyyy’ |
|
Ingediend op |
Datum en plaats van registratie door het lokaal bestuur in het Rijkregister |
‘dd/mm/yyyy’ te ‘gemeente van verklaring’ |
|
Wijze van lijkbezorging |
De gewenste keuze lijkbezorging |
De informatie uit IT152 (voor oude registraties):
Of uit IT153 (voor recentere registraties):
|
|
Ritueel uitvaartplechtigheid |
Het gewenste ritueel van de plechtigheid |
|
|
Plaats van bestemming |
|
‘Gemeente waar men begraven wil worden of waar de as begraven, bijgezet of uitgestrooid moet worden.’ bv. Kortenberg |
|
Uitvaartcontract |
|
Uitvaartcontract afgesloten bij onderneming met KBO ‘KBO-nummer’ op ‘dd/mm/yyyy’ met contract ‘contractnummer’ bv. Uitvaartcontract afgesloten bij onderneming met KBO 0412937710 op 12/05/2000 met contract 123456789 |
4. Laatste wilsbeschikking niet meer beschikbaar na 90 dagen
De wettelijke bewaartermijn van de bevraagde broninformatie voor de laatste wilsbeschikking werd vastgelegd op 90 dagen. Hierna wordt volgende informatie getoond:
Het lokaal bestuur van overlijden kan op vraag van de uitvaartondernemer een herbevraging doen van het Rijksregister om de laatste wilsbeschikking opnieuw te visualiseren in eLys, waarna deze opnieuw 90 dagen zichtbaar is.
Juridische basis
De laatste wilsbeschikking is geregeld in het Vlaams decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging. Dit decreet bepaalt onder meer:
-
dat elke meerderjarige of ontvoogde minderjarige zijn of haar wensen kan vastleggen;
-
dat de overheid deze wensen moet respecteren bij de uitvaart;
-
dat de registratie gebeurt via de gemeente en wordt opgenomen in het Rijksregister.
Andere vormen van een laatste wilsbeschikking - niet via eLys
Andere wensen buiten het Rijksregister
Naast de officiële registratie via het Rijksregister kan er ook een laatste wilsbeschikking bestaan die:
-
door de nabestaanden wordt bewaard (bijvoorbeeld een geschreven document);
-
deel uitmaakt van een uitvaartverzekering
-
als verklaring werd opgenomen in een testament bij de notaris
Zie art. 41 Besluit van de Vlaamse Regering van 14 mei 2004.
Uitvaartondernemers kunnen dergelijke beschikkingen momenteel niet via het eLys-platform doorgeven aan de gemeente. Indien er een andere en meer recente laatste wilsbeschikking aanwezig is (naast deze in het Rijksregister), dient deze buiten eLys aan de gemeente van overlijden en het crematorium of de gemeente van begraven te worden bezorgd.
Wanneer er meerdere laatste wilsbeschikkingen bestaan, geldt steeds de meest recente versie.
Toekomstige uitbreidingen bij de bron
De bron voor de laatste wilsbeschikking (RR) zal, naar aanleiding van het wijzigingsbesluit begraafplaatsen en lijkbezorging van 2024, nog uitgebreid worden met de opties ‘geen uitvaartplechtigheid’, ‘schenking lichaam aan de wetenschap’ en ‘herbestemming as eerder overleden echtgenoot’. Hiervoor is nog geen timing gekend. Wanneer dit is gebeurd, zal eLys de nodige aanpassingen mee doorvoeren.
Er wordt in tussentijd aangeraden dat een erfgenaam zelf de eventuele extra informatie bijhoudt die niet kan geregistreerd worden in het Rijksregister.
Handgeschreven aanvullingen op het aanvraagdocument van de gemeente door de burger
Wanneer de burger zijn/haar laatste wilsbeschikking registreert bij het lokaal bestuur van domicilie werden soms handgeschreven aanvullingen gedaan op het formulier (bv. de specifieke begraafplaats i.p.v. enkel de NIS-code van de gemeente).
De gemeente is niet bevoegd om andere informatie dan de velden die geregistreerd kunnen worden in het Rijkregister, bij te houden. Er wordt best aan de burger aangeraden om de bijkomende informatie bij te laten houden door bijvoorbeeld erfgenamen.
Geen rol voor de gemeente van domicilie
De gemeente van domicilie heeft geen rol meer in het bekijken van de laatste wilsbeschikking na het overlijden van haar inwoner. Zij wordt niet langer geconsulteerd, gezien de uitvaartondernemer en het lokaal bestuur van overlijden nu zelf de laatste wilsbeschikking kunnen inzien.