Het GIPOD-decreet

Op 1 januari 2022 ging het GIPOD-wijzigingsdecreet van kracht, met bijhorende memorie van toelichting.
Op 13 november 2022 ging het bijhorende gewijzigde uitvoeringsbesluit (BVR) van kracht. Dit besluit regelt onder andere de registratietermijnen voor innames en toelatingen.

Hieronder lichten we de belangrijkste verplichtingen uit het decreet toe.

Herbekijk ook de uitgebreide infosessie rond het gewijzigde GIPOD-decreet:

Verplichte ingave van innames

Grondwerken

Alle grondwerken (geplande innames waarbij de openbare weg wordt opengebroken), en dringende grondwerken worden in GIPOD ingegeven door de initiatiefnemer, met volgende registratietermijnen:

Cat. grondwerk

Uiterlijke registratie in GIPOD

Betekenis categorie

Gepland

Cat. 1

Zonder verplaatsingswerk: 2 maanden vóór de start

Oppervlakte groter dan 50m², óf
lengte meer dan 100 lopende meter, óf
boring meer dan 50 lopende meter.

Met verplaatsingswerk: 6 maanden vóór de start

Cat. 2

4 weken vóór de start

Niet cat. 1, én oppervlakte groter dan 3m², óf lengte meer dan 10 lopende meter, óf boring meer dan 10 lopende meter.

Cat. 3

1 werkdag vóór de start

Alle overige

Niet-gepland

Dringend grondwerk

1 werkdag na de start van de werken


Evenementen

Elk evenement (= een geplande inname waarbij muziek, kunst, cultuur, sport, religie, wetenschap, een economische activiteit, of een combinatie daarvan centraal staat) wordt in GIPOD ingegeven door de initiatiefnemer*, wanneer dit aan alle volgende voorwaarden voldoet:

  • er is hinder voor minstens één van volgende situaties:

    • rijstrook ingenomen, inclusief de verplichte corridor voor fietsers of voetgangers,

    • beurtelings verkeer of tijdelijke verkeerslichten door inname deel van de rijstrook, inclusief de verplichte corridor voor fietsers en voetgangers,

    • eenrichtingsverkeer opgeheven of ingesteld,

    • straat afgesloten,

    • er wordt een omleiding ingesteld;

  • het neemt meer dan een dag in beslag;

  • er is een signalisatievergunning nodig.

Evenementen moeten in GIPOD worden geregistreerd uiterlijk 4 weken voor de geplande start. Als het vergunningsproces sneller starten toelaat, kan deze termijn worden verkort.

* In de praktijk worden evenementen geregistreerd in GIPOD via de lokale besturen, bij de aanvraag van een signalisatievergunning.

Werken

Elk werk (een geplande inname die geen grondwerk of evenement is) wordt in GIPOD ingegeven door de initiatiefnemer*, als het aan alle volgende voorwaarden voldoet:

  • er is hinder voor minstens één van volgende situaties:

    • rijstrook ingenomen, inclusief de verplichte corridor voor fietsers of voetgangers,

    • beurtelings verkeer of tijdelijke verkeerslichten door inname deel van de rijstrook, inclusief de verplichte corridor voor fietsers en voetgangers,

    • eenrichtingsverkeer opgeheven of ingesteld,

    • straat afgesloten,

    • er wordt een omleiding ingesteld;

  • het neemt meer dan een dag in beslag;

  • er is een signalisatievergunning nodig.

Werken moeten in GIPOD worden geregistreerd uiterlijk 4 weken voor de geplande start. Als het vergunningsproces sneller starten toelaat, kan deze termijn worden verkort.

* In de praktijk worden werken geregistreerd in GIPOD via de lokale besturen, bij de aanvraag van een signalisatievergunning. In de toekomst wordt ook de mogelijkheid voorzien voor aannemers om de signalisatievergunning voor werken via GIPOD aan te vragen.

Samenwerking

Samenwerkingszone

Elke initiatiefnemer geeft een samenwerkingszone in die minstens zijn werkingsgebied dekt.

Grondwerken cat. 1 in gemeenschappelijke sleuf: synergie-aanvraag

Voor alle grondwerken cat. 1 die in een gemeenschappelijke sleuf worden uitgevoerd moet een synergie-aanvraag gelanceerd worden, uiterlijk 2 maanden voor de aanvang van het grondwerk, tenzij het grondwerk al deel uitmaakt van een synergie(-aanvraag).

Synergie-aanvragen worden beantwoord binnen de 15 dagen na lancering, grondwerken kunnen gekoppeld worden tot 45 dagen na de lancering. Het niet beantwoorden, of geen grondwerken koppelen aan een synergie-aanvraag, wordt beschouwd als een negatief antwoord.

Grondwerken cat. 1 niet in gemeenschappelijke sleuf: project-aanvraag

Voor alle grondwerken cat. 1 die niet in een gemeenschappelijke sleuf worden uitgevoerd moet een project-aanvraag gelanceerd worden, uiterlijk 2 maanden voor de aanvang van het grondwerk, tenzij er uiterlijk 6 maanden voor de aanvang een coördinatievergadering plaatsvond.

Project-aanvragen worden beantwoord binnen minimaal 20 dagen na lancering, grondwerken kunnen gekoppeld worden tot minimaal 55 dagen na lancering. De antwoordtermijnen worden bepaald door de piloot die de project-aanvraag lanceert. Het niet beantwoorden, of geen grondwerken koppelen aan een project-aanvraag, wordt beschouwd als een negatief antwoord.

Project-aanvragen registreren in GIPOD is momenteel nog niet mogelijk. Deze verplichting zal later ingevoerd worden in overleg met de stakeholders.

Aanvraag vergunning of melding van grondwerken (sinds 1 december 2022)

Vraag voor Grondwerken

De initiatiefnemer van een GW vraagt via GIPOD een toelating aan om het GW uit te voeren. Hiervoor dient hij een Vraag voor Grondwerken in bij de bevoegde domeinbeheerder(s). De initiatiefnemer voegt de vereiste documenten toe aan het GW.

De domeinbeheerder bezorgt zijn antwoord eveneens via GIPOD.

Lokale besturen kunnen hiervoor ook werken vanuit hun eigen tool die gekoppeld is met GIPOD.

Melding van een GW
Wanneer de initiatiefnemer beschikt over een Algemene Toelating (mogelijk voor categorie 3 en dringende GW), volstaat de registratie van het GW in GIPOD als melding.

Algemene Toelating voor GW

Een Algemene Toelating voor GW is een doorlopende vergunning om GW van categorie 3 of dringende GW te mogen uitvoeren op het openbaar domein.

Wanneer een initiatiefnemer een Algemene Toelating wil aanvragen, dient hij de aanvraag via GIPOD in bij de bevoegde domeinbeheerder(s), samen met de vereiste documenten.

De domeinbeheerder behandelt de aanvraag en bezorgt zijn antwoord via GIPOD.

Als deze functionaliteit beschikbaar is, kunnen lokale besturen de aanvraag behandelen in hun eigen toepassing, op voorwaarde dat die gekoppeld is aan GIPOD. Is deze functionaliteit niet beschikbaar, dan behandelt het lokaal bestuur de aanvraag rechtstreeks in GIPOD.

Voor lokale besturen die de Code voor Infrastructuur- en Nutswerken (Code Nuts) ondertekenden, is deze functionaliteit sinds eind 2024 automatisch geactiveerd in GIPOD. Heeft jouw lokaal bestuur de Code Nuts niet ondertekend, maar wil je de mogelijkheid tot het aanvragen en behandelen van een Algemene Toelating toch activeren? Neem dan contact op via gipod@athumi.eu

Aanvraag Signalisatievergunning (sinds 1 juli 2022)

Signalisatievergunning

Een Signalisatievergunning is de toelating om tijdelijke signalisatie op het openbaar domein te plaatsen.

De initiatiefnemer of uitvoerder van GW dient een aanvraag voor een Signalisatievergunning digitaal in:

  • via het e-loket van de gemeente; of

  • via het GIPOD-formulier.

Deze verplichting geldt niet voor signalisatievergunningen op autosnelwegen.

Gemeenten die werken met een e-loket registreren de aanvraag en het antwoord binnen twee werkdagen in GIPOD. Gemeenten zonder e-loket registreren het antwoord rechtstreeks in GIPOD.

Jaarvergunning Signalisatie (JVS)

Een JVS is een doorlopende vergunning om signalisatie te plaatsen voor GW van categorie 3 en voor dringende GW, voor zover die geen mobiliteitshinder veroorzaken.

Wanneer een initiatiefnemer of uitvoerder van GW een JVS wil aanvragen, dient hij de aanvraag via GIPOD in bij het bevoegde lokaal bestuur, samen met de vereiste documenten.

Het lokaal bestuur behandelt de aanvraag en bezorgt zijn antwoord via GIPOD.

Als deze functionaliteit beschikbaar is, kan het lokaal bestuur de aanvraag behandelen in de eigen toepassing, op voorwaarde dat die gekoppeld is aan GIPOD. Is deze functionaliteit niet beschikbaar, dan behandelt het lokaal bestuur de aanvraag rechtstreeks in GIPOD.

Sinds 5 november 2025 is deze functionaliteit automatisch geactiveerd in GIPOD voor alle steden en gemeenten. Aannemers en nutsbedrijven kunnen hun aanvraag voor een JVS voortaan dus bij elk lokaal bestuur indienen via GIPOD.

Hinder

De gemeente registreert de hinder (de gevolgen van een inname voor de normale mobiliteit van een bepaalde doelgroep) veroorzaakt door een inname in GIPOD, als deze aan één van volgende voorwaarden voldoet:

  • Rijstrook ingenomen, inclusief de verplichte corridor voor fietsers of voetgangers,

  • Beurtelings verkeer of tijdelijke verkeerslichten door inname deel van de rijstrook, inclusief de verplichte corridor voor fietsers en voetgangers,

  • Eenrichtingsverkeer opgeheven of ingesteld,

  • Straat afgesloten,

  • Er wordt een omleiding ingesteld.

Omleidingen (sinds 18 maart 2025)

Omleidingen die voortvloeien uit een Grondwerk, Werk of Evenement worden door het lokaal bestuur geregistreerd in GIPOD.

De registratie gebeurt uiterlijk drie weken vóór de geplande start van de omleiding.